Staphylococcus aureus

ภาพจาก : https://en.wikipedia.org/wiki/Staphylococcus_aureus

สตาฟิโลคอคคัส ออเรียส (Staphylococcusaureus)  ©

          เป็นแบคทีเรียรูปร่างทรงกลม ไม่เคลื่อนที่ เป็นพวกแฟคัลเททีฟแอนแอโรบ (Facultative Anaerobe Bacteria) มีทั้งออกซิเดทีฟและเฟอร์เมนเททีฟ เมทาบอลิซึม (Oxidative and Fermentative Metabolism) ทดสอบคาตาเลส ( catalase ) ให้ผลบวก เชื้อที่ขึ้นบนอาหารที่เหมาะสมจะให้โคโลนีสีขาวจนถึงสีทอง

          สตาฟิโลคอคคัส ออเรียส (Staphylococcus aureus) เป็นปรสิตที่ผิวหนังและเยื่อเมือกของคนและสัตว์ ทำให้พลาสมาเป็นลิ่ม เป็นสาเหตุทำให้เกิดฝี แผลพุพองและเกิดการติดเชื้อหลังผ่าตัด

          เชื้อสามารถสร้างเอนไซม์โคแอกกูเลส (Coagulase) ซึ่งเป็นเอ็นไซม์ (enzyme) ที่ทำปฏิกิริยาร่วมกับตัวกระตุ้น (Activator) ในเลือด ทำให้เลือดแข็งตัวโดยการเปลี่ยนไฟบริโนเจน (Fibrinogen) ให้เป็นไฟบริน (Fibrin และไฟบรินจะไปเคลือบตามผนังเซลล์ของแบคทีเรีย ทำให้แบคทีเรียไม่ถูกทำลายด้วยเม็ดเลือดขาวและยังทำให้เส้นนเลือดอุดตัน นอกจากนั้นยังสร้าง Deoxyribonuclease (DNases) ทำลายและย่อย DNA

Staphylococcus aureus  ® ทำให้เกิดโรคอาหารเป็นพิษ ชนิด intoxication ซึ่งเกิดจากบริโภคอาหารที่มีสารพิษ enterotoxin ที่เชื้อสร้างขึ้น ปนเปื้อนในปริมาณน้อยกว่า 1 ไมโครกรัม จะสามารถทำให้เกิดอาการเจ็บป่วยได้ มีอาการคลื่นไส้ อาเจียน วิงเวียน เป็นตะคริวในช่องท้องและอ่อนเพลีย ผู้ป่วยบางรายอาจมีอาการปวดศีรษะ เป็นตะคริวที่กล้ามเนื้อ และมีการเปลี่ยนแปลงความดันโลหิตเป็นระยะๆ รวมทั้งอาจมีการเต้นของชีพจรผิดปกติ ซึ่งโดยทั่วไปอาการจะดีขึ้นภายใน 2-3 วัน ทั้งนี้จะขึ้นอยู่กับสภาพความต้านทานสารพิษของร่างกาย ปริมาณการปนเปื้อนของเชื้อในอาหารและปริมาณสารพิษที่สร้างขึ้นในอาหาร รวมทั้งสภาพร่างกายโดยทั่วไปของผู้ที่ได้รับเชื้อด้วย

Staphylococcus002โรคและอาการ ที่เกิดจาก Staphylococcus aureus 

          โรคอาหารเป็นพิษที่มีสาเหตุจาก Staphylococcus aureus เนื่องจากได้รับสารพิษของ S.aureus สารพิษนี้ทำให้กระเพาะอาหารและลำไส้อักเสบ เชื้อที่เป็นสาเหตุ มีรูปร่างกลมเกาะกันเป็นกลุ่มคล้ายพวงองุ่น เป็นคู่ หรือเป็นสายสั้นๆ S. aureus สามารถผลิตสารพิษได้ 6 ชนิด ได้แก่ type A, B, C, C2, D และ E แต่ละชนิดจะมีความเป็นพิษแตกต่างกัน อาหารเป็นพิษส่วนใหญ่มักเกิดจาก type A สภาพแวดล้อมที่เหมาะสมต่อการเจริญและผลิตสารพิษแตกต่างกันไปตามชนิดของอาหาร ในอาหารประเภทแป้งและโปรตีนมักจะส่งเสริมให้ Staphylococcus aureus สร้างสารพิษได้มากกว่าอาหารชนิดอื่น ส่วนช่วงอุณหภูมิสำหรับการเจริญและการผลิตสารพิษจะอยู่ระหว่าง  4-46 องศาเซลเซียส

 อาหารที่เกี่ยวข้อง

  • เนื้อสุกร, เนื้อหอยแมงภู่สด,  กุ้งแห้ง และกุ้งจ่อม

ข้อมูลโดย :

นฤมล ตปนียะกุล

นักวิทยาศาสตร์การแพทย์เชี่ยวชาญฯ  

วาสนา คงสุข

นักวิทยาศาสตร์การแพทย์ชำนาญการ

รวบรวมและเรียบเรียง : ส่วน  ©

เอกสารอ้างอิง :

1. Guidelines for Drinking – water Quality, 3 rd ed., WHO (Geneva), 2004

2. Guidance Manual for Drinking Water Quality Monitoring and Assessment – Second Edition , WHO

   (Country Office for India), 2010

3. Sawyer, C.N. , Mc Carty , P.L. and Parkin, G.F. “Chemistry for Environmental Engineering” 4th ed.,

     Mc Grow – Hill, New York, 1994.

5. Standard Methods for the Examination of Water and Wastewater, APHA , AWWA & WEF, 21st ed., 2005

แหล่งที่มาของข้อมูล ในส่วน  ® / ดูข้อมูลเพิ่มเติม จาก

Food Network Solution

ศูนย์เครือข่ายข้อมูลอาหารครบวงจร http://www.foodnetworksolution.com

หรือ http://www.foodnetworksolution.com/wiki/word/1197/staphylococcus-aureus-%E0%B8%AA%E0%B8%95%E0%B8%B2%E0%B8%9F%E0%B8%B4%E0%B9%82%E0%B8%A5%E0%B8%84%E0%B9%87%E0%B8%AD%E0%B8%81%E0%B8%84%E0%B8%B1%E0%B8%AA-%E0%B8%AD%E0%B8%AD%E0%B9%80%E0%B8%A3%E0%B8%B5%E0%B8%A2%E0%B8%AA